Παρασκευή, 07 Αυγούστου 2020 13:03

Εγκλημα στα αποδυτήρια – Μέρος Β’

Δύσκολο περιβάλλον πλέον η Ελλάδα για κοινωνική ειρήνη και ασφάλεια. Πολύ ενδιαφέρον όμως πεδίο για κάποιον που έχει νωπά τα διδάγματα των σπουδών στην εγκληματολογία και έρχεται πλέον να αξιολογήσει δύσκολες καταστάσεις. Στο δεύτερο μέρος της συνέντευξης με τη Μαρία Γενιτσαρίδη θα εστιάσουμε σε σύγχρονες κοινωνιολογικές αποκλίσεις και θα αναζητήσουμε τις αιτίες.

Τη δεκαετία του 80 δεν είχες γεννηθεί. Όταν γινόταν κάποιο έγκλημα το συζητούσαμε κανένα τρίμηνο. Τώρα είναι τόσο πολλά που το έγκλημα τείνει να καταστεί δεδομένο στο υποσυνείδητο του Έλληνα. Φοβάσαι αυτό το ενδεχόμενο ή το βιώνουμε ήδη;

Σίγουρα το βιώνουμε ήδη. Πάρτε ως παραδείγματα την υπόθεση Τοπαλούδη του 2018, την άγρια δολοφονία της Αμερικανίδας βιολόγου το περσινό καλοκαίρι και το πρόσφατο συμβάν με την βιτριολίστρια γυναίκα «μυστήριο». Μιλάμε για ειδεχθή εγκλήματα με διαφορετική φύση και κίνητρο που δυστυχώς έχουν καταστεί δεδομένα στο υποσυνείδητο των Ελλήνων. Επίσης, το οργανωμένο έγκλημα απασχολεί την αστυνομία περισσότερο από ποτέ λόγω της τρέχουσας μεταναστευτικής κρίσης. Η χώρα μας είναι το κύριο σημείο εισόδου για τις μεταναστευτικές ροές στην Ευρώπη, και αν λάβουμε υπόψην το πρόσφατο περιστατικό των σαράντα ενός μεταναστών που βρέθηκαν σε φορτηγό-ψυγείο στην Εγνατία Οδό καταλαβαίνουμε ότι η εμπορία και διακίνηση ατόμων για σεξουαλική εκμετάλλευση και καταναγκαστική εργασία είναι ένα εξίσου σημαντικό πρόβλημα.

Η παραβατικότητα έχει σημείο αφετηρίας την έλλειψη σωστής παιδείας. Αυτό είναι μία κοινότοπη διαπίστωση. Ποιες πτυχές εγκληματικότητας όμως αφορούν την κατηγορία των πιο ευηπόληπτων ανθρώπων, με οικονομική άνεση, σπουδες κλπ.

«Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου» λέει μια σοφή παροιμία! O Γάλλος φιλόσοφος Ζαν ντε Λα Μπρυγέρ είχε πει : «Αν η φτώχεια είναι η μητέρα του εγκλήματος, η έλλειψη κοινής λογικής είναι ο πατέρας». Το τι ωθεί τους πιο ευηπόληπτους πολίτες να εγκληματήσουν είναι αρκετά γενικό.

Υποθέτω πως τα άτομα που έχουν μοχθήσει να φτάσουν σε μια καλύτερη οικονομική κατάσταση ή απλά ήταν τυχεροί και τους δώθηκε απλόχερα αυτή η θέση, θα κάνουν τα πάντα για να την κρατήσουν. Δείτε για παράδειγμα έρευνες που δείχνουν πως ένα μεγάλο ποσοστό των CEO εμφανίζουν χαρακτηριτικά ψυχοπάθειας. Η ψυχοπάθεια δεν συνδέεται παντά με άγρια εγκλήματα όπως παρουσιάζεται συχνά στις ταινίες, αλλά η έλλειψη της ενσυναίσθησης που είναι βασικό χαρακτηριστικό, βοηθάει τα άτομα αυτά να ευδοκιμούν στο χάος όπως λέει και η Δρ. Tara Swart. Όμως, όλοι οι άνθρωποι, ανεξαρτήτως της κοινωνικοοικονομικής τους κατάστασης, οδηγούνται από ισχυρά ένστικτα όπως πχ. της επιβίωσης ή της μητρότητας. Αν αυτά κάποια στιγμή απειληθούν, οι λάτρες της ψυχολογίας ξέρουν πολύ καλά πως ο καθένας μας μπορεί να είναι ένας εν δυνάμει εγκληματίας.

Στην πρόσφατη περίοδο της καραντίνας, αυξήθηκαν τα κρούσματα ενδο-οικογενειακής βίας. Πιστεύεις Μαρία ότι το μεγάλο χρονικό διάστημα που συνυπήρχαν τα ζευγάρια μέσα στο σπίτι ξεσκέπασε τη σκόνη των προβλημάτων κάτω από το χαλί; Ποια είναι η αφετηρία αυτής της βίας ;

Σίγουρα το στρες και η αποχή από κάθε κοινωνική δραστηριότητα μαζί με την απώλεια εισοδήματος παίζει μεγάλο ρόλο. Καλό θα ήταν όμως όλοι μας να γνωρίζουμε τα σημάδια μιας σχέσης «καταναγκαστικού ελέγχου» η οποία αργά η γρήγορα γεννά την βία στο οικογενειακό περιβάλλον. Για παράδειγμα, όταν είσαι σε μια σχέση στην οποία ο σύντροφος ή η σύντροφος σε απομονώνει από φίλους και οικογένεια, σε ελέγχει οικονομικά, κατακρίνει το τι φοράς και ελέγχει που πηγαίνεις, σε μειώνει συνεχώς και καταστρέφει πράγματα σου, τότε πρέπει το γρηγορότερο να φύγεις από αυτή τη σχέση. Αν πάλι δεν γνώριζες τα σημάδια και έχεις εγκλωβιστεί σε μια τέτοια σχέση, το να φύγεις είναι δύσκολο και θέλει άλλη διαδικασία.

Οι ΡΟΜΑ, από μια συμπαθή νομαδική κοινότητα ως τη δεκαετία του 90, κατάφεραν να είναι τώρα στη συνείδηση του κόσμου συνώνυμο της σκληρής παραβατικότητας. Έχεις στο μυαλό σου κάποιο μοντέλο σταδιακής ομαλής συνύπαρξης αυτής της ομάδας στην υπόλοιπη κοινωνία χωρίς να χαθεί η αρχέγονη φυσιογνωμία της;

Σχέδια δράσης για την κοινωνική ένταξη Ρομα υπάρχουν αλλά το θέμα είναι η υλοποίηση τους. Διάβαζα πρόσφατα ότι ο Δήμος Χαλανδρίου έχει ξεκινήσει ένα αναπτυξιακό πρόγραμμα σε συνεργασία πάντα με την Ευρωπαική Ένωση που έχει τέσσερις βασικούς στόχους : Ξεκινούν από την εξασφάλιση του «κατοικείν» και την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας. Ύστερα επικενρώνονται στην διασφάλιση της εκπαίδευσης κυρίως για τα παιδιά αλλά και την εξαλείψη του αναλφαβητισμύυ σε Ρομα μεγαλύτερης ηλικίας. Το τελευταίο και σημαντικότερο είναι οι ισότιμες ευκαρίες στην αγορά εργασίας διότι οι περισσότεροι Ρομα συνήθως εργάζονται εποχικά ή και καθόλου.

Ο θρυλικός Πάνος Σόμπολος στο βιβλίο του «Εγκλήματα που Συγκλόνισαν την Ελλάδα» έχει καταγράψει εγκλήματα που συζητήθηκαν και έμειναν στο εθνικό υποσυνείδητο. Σε έχει συγκλονίσει εσένα κάποιο έγκλημα για τους δικούς σου λόγους;

Τα φαρμακωμένα τηγανόψωμα της Μαρίας Σαμπανιώτη που έστειλαν επτά άτομα στο νοσοκομείο το 1992 ήταν μια υπόθεση που θυμάμαι. Η εν λόγω κυρία κέρασε τους γείτονες τηγανόψωμα με παραθείο γιατί δεν ήθελαν το γάμο των δύο γιων τους με τις κόρες της. Η δεύτερη υπόθεση που μου κίνησε το ενδιαφέρον ήταν οι σατανιστές τις Παλλήνης. Έχω παρακολουθήσει την δίκη στο Youtube και ήταν πραγματικά ανατριχιαστική.

katsoulas-dimitrokalis-margeti_0a948.jpg

Οι σατανιστές της Παλλήνης ήταν πράγματι ένα έγκλημα με πολλές πτυχές. Εμένα με άγγιξαν πολύ και οι υποθέσεις Σεχίδη και Δαγκλή. Ολόκληρα κοινωνιολογικά project και τα 2.

Πες μου όμως τώρα, απέναντι σε κάποιο έγκλημα, μετά τις σπουδές σου, στέκεσαι με τον ίδιο παρορμητικό τρόπο όπως ο υπόλοιπος κόσμος ή με ψυχρό μυαλό προσπαθείς να το δεις από άλλη οπτική;

Σίγουρα με ψυχρό μυαλό προσπαθώ να το αναλύσω από την πλευρά του παραβάτη. Με ενδιαφέρει το προφίλ του εγκληματία, αν ήταν παρορμητικός ή προσεκτικός ο σχεδιασμός της πράξης του, πιο ήταν το κίνητρο και άλλα πολλά. Για παράδειγμα, τώρα περιμένα με ανυπομονησία την εξέλιξη της υπόθεσης με το βιτριόλι γιατί ήθελα να ακούσω τις δηλώσεις της δράστριας. Οι περισσότερες επιθέσεις με οξύ στην Ελλάδα που έχω διαβάσει έχουν γίνει σε άντρες οι οποίοι έταζαν γάμο στις αγαπημένες τους αλλά δεν τις παντρεύοταν ποτέ. Είναι μια παράξενη μορφή εκδίκησης και πραγματικά με ενδιαφέρει να μάθω πιο ήταν το κίνητρο της επίθεσης από γυναίκα προς γυναίκα.

Να σου βάλω λίγο δύσκολα τώρα. Το νησί σου εκπέμπει τα τελευταία χρόνια μία κακή εικόνα εξαιτίας μιας σκληρής παραβατικότητας που πηγάζει από συγκεκριμένες ομάδες σε γνωστούς τομείς. Γιατί η Κρήτη του Ψαραντώνη, του Σκορδαλού, του Γραμματικάκη, του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Λεμπιδάκη δεν μπορεί να αντισταθεί στην Κρήτη των χασισέμπορων, των νταήδων, των εκβιασμών; Μήπως το πρόβλημα είναι πιο σύνθετο;

Υπάρχει μια εμμονή των μέσων μαζικής ενημέρωσης με το να προβάλουν συνεχώς την αρνητικη πλευρά του νησιού μιλώντας για ναρκωτικά, βεντέτες, εκβιασμούς κτλ. Είναι άδικο αυτό που γίνεται και δεν μπορούν οι συγκεκριμένες ομάδες που ανέφερες να εκπροσωπούν το πρόσωπο της υπόλοιπης Κρήτης. Νταήδες, ναρκωτικά και εκβιαστές υπάρχουν σε όλη την Ελλάδα και δεν καταλαβαίνω γιατί στοχοποιείτε τόσο άσχημα η Κρήτη. Πρόβλημα σε γνωστούς τόπους υπάρχει. Μην κρυβόμαστε πίσω απο το δάχτυλο μας. Η αντιμετώπηση του όμως είναι δουλειά των αρμόδιων αρχών.

Αμάν με αυτή τη στοχοποίηση, δεν είχαμε άλλη δουλειά, να στοχοποιούμε την Κρήτη. Την αγαπάμε, γι αυτό κάνουμε αυτές τις διαπιστώσεις. Τέλος πάντων, μη σε φέρνω σε δύσκολη θέση.

Δεν θα μπορούσα να μη σε ρωτήσω για το πρόσφατο περιστατικό στη Μινεσσότα με το θάνατο του George Floyd. Τι είναι τελικά χειρότερο, ότι η νοοτροπία των Rednecks έχει ακόμα δυναμική στην Αμερικάνικη αστυνομία ή ότι η Αμερικάνικη δικαιοσύνη είναι διστακτική απέναντι σε σκληρές ποινές σε βίαιους αστυνομικούς;

Το έχω συζητήσει πολλές φορές αυτό το θέμα και πιστεύω ότι είναι καθαρά συστημικό το πρόβλημα. Όντως, οι αστυνομικοί προστατεύονται αρκετά. Για παράδειγμα, η θανατική ποινή, στις πολιτείες που ισχύει ακόμα, δίνεται σε συγκεκριμένα εγκλήματα. Ένα από αυτά είναι το να σκοτώσεις αστυνομικό. Βέβαια εκεί το σύστημα είναι πιο σκληρό. Αν αντισταθείς έχουν το δικαίωμα να σε σκοτώσουν. Οι νόμοι τους είναι έτσι. Αυτό που πιστεύω είναι πως η αστυνομία πρέπει να είναι περισσότερο προσεκτική σε σχέση με το τι άτομα βάζει στο σώμα. Δεν μπορεί ο καθένας να πιάνει όπλο στα χέρια του...

Πολύς λόγος έχει γίνει για τις αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα από τις τελευταίες κυβερνήσεις. Έχει αλήθεια τόση σημασία το χρονικό εύρος των ποινών ή η δουλειά που γίνεται μέσα στα σωφρονιστικά συστήματα;

Και τα δυο ειναι σημαντικά και αλληλένδετα. Η ποινή, ως τιμωρία, πρέπει να είναι ανάλογη με τη σοβαρότητα κάθε εγκλήματος. Στη χώρα μας πρόσφατα είδαμε μια περίπτωση ενός παιδεραστή που είχε καταδικαστεί 401 χρόνια να αποφυλακίζεται στα δέκα. Νομίζετε ότι η είδηση αυτή αποτρέπει τους παιδεραστές που βρίσκονται ακόμα εκεί έξω; Δεν το νομίζω. Τώρα, η δουλειά που γίνεται στα σωφρονιστικά συστήματα πρέπει να έχει ως στόχο την επανένταξη όσων βρίσκονται στην φυλακή πίσω στην κοινωνία. Να τους παρέχει κάποιο είδος εκπαίδευσης και εργασιακής απασχόλησης για να έχουν την δυνατότητα να επανενταχθούν. Αυτό βέβαια απαιτεί και την συνεργασία των κρατουμένων γιατί υπάρχουν πολλοί που μπαίνουν στην φυλακή θέλοντας να κάνουν «καριέρα». Πιστεύω ότι στην Ελλάδα υπάρχει έλλειψη προσωπικού και επιστημόνων στις φυλακές, αλλά και οι συνθήκες διαβίωσης των κρατούμενων δεν είναι και οι καλύτερες. «Ο πολιτισμός μιας χώρας φαίνεται από το επίπεδο διαβίωσης των φυλακισμένων της» (Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι).

Που νομίζεις ότι θα μπορούσες να εκμεταλλευτείς τις γνώσεις σου περισσότερο; Στην εξιχνίαση, στη δικαιοσύνη, στην πρόληψη, στον τομέα της ψυχολογικής υποστήριξης;

Νομίζω σε όλα τα παραπάνω. Ο ρολος μου δεν θελω να ειναι μονότονος και γενικότερα μου αρέσει όλο το φάσμα των προβλημάτων που σχετίζονται με την εγκληματικότητα. Το σημαντικό για μένα είναι να δουλέψω κάπου όπου θα έχω τη δυνατότητα να προσφέρω. Δυστυχώς, μέχρι σήμερα, τα επαγγελματικά δικαιώματα των εγκληματολόγων στην Ελλάδα είναι ανύπαρκτα και εύχομαι κάποια στιγμά αυτό να αλλάξει.

Και μια τελευταία ερώτηση. Η Σαντορίνη και η Κρήτη είναι κοσμοπολίτικοι προορισμοί και όνειρο διαβίωσης για πολύ κόσμο. Ζουν όμως με κρυφά μυστικά όταν κλείσουν τα φώτα της σεζόν. Ψυχοφάρμακα, ενδο-οικογενειακή βία, κατάθλιψη. Το ίδιο περίπου συμβαίνει και σε όλη την Ελληνική επαρχία. Πως εξηγείς Μαρία ότι κοινωνίες με θεωρητικά πιο ήπια καθημερινότητα να πάσχουν από αυτές τις παθογένειες;

 Πράγματι, οι πωλήσεις αγχολυτικών και ψυχοφαρκάκων παρουσίασαν μεγάλη αύξηση ειδικα στα νησια από τα χρόνια της οικονομικής κρίσης και μετά. Φαίνεται πως τα προβλήματα είναι τόσα πολλά που ο κόσμος ψάχνει διέξοδο στην γρήγορη αντιμετώπιση που προσφέρουν τα «χάπια της χαράς». Στατιστικές του 2019 για την αυτοκτονία στην Ελλάδα έδειξαν ότι τα μεγαλύτερα νούμερα έρχονται από Αθήνα και Κρήτη… Όσον αφορά τις κοινωνίες με πιο ήπια καθημερινότητα, οι αιτίες που συμβαίνει αυτό μπορεί να ξεκινούν από το οικονομικό αδιέξοδο κάποιον οικογενειών αλλά και την μη πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχολογικής υποστήριξης. Ίσως στις μέρες μας πολλοί να θεωρούν ακόμα ταμπού την προοπτική να συμβουλευτούν έναν ειδικό σε μια δύσκολη φαση της ζωης τους η ακομα να μην εχουν την οικονομικη ευχερια να ξεκινησουν μια θεραπεία που τα προβλήματα λύνονται με βάση την συζήτηση και την εσωτερική αναζήτηση. Εκεί κυρίως αποδίδω εγώ το φαινομενο αυτό αλλά φυσικά ίσως υπάρχουν και άλλες αιτιολογίες που θα μπορούσαμε να εξερευνήσουμε. 

 Στο «Έγκλημα και Τιμωρία» του Ντοστογιέβσκι, η αληθινή τιμωρία στον Ρασκόλνικοφ, δεν είναι αυτή που του επιβάλλεται από το νόμο αλλά η ψυχική κόλαση που επιβάλλει ο ίδιος στον εαυτό του. Εκεί είναι η ουσία ενός εγκλήματος. Η αναμέτρησή με τον εαυτό μας, τις τύψεις μας, την εικόνα μας. Μικροί, εν δυνάμει εγκληματίες όλοι μας, ας ψάξουμε να βρούμε εκείνες τις λεπτές κλωστές της δικής μας ανεπάρκειας, πριν αυτή εκτονωθεί.

Σε ευχαριστώ Μαρία για το μικρό, προσωπικό φως που έριξες στους παραπάνω προβληματισμούς. Να ρίξεις ακόμα περισσότερο στην προβληματική κοινωνία μας εκεί έξω, όταν κλείσουν οριστικά τα άλλα φώτα, στην αθλητική σου καριέρα.

Σε ευχαριστώ για το χρόνο σου. Καλή επιτυχία στη ζωή σου.

 Γιώργος Νομικός Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.


Έγκλημα στα αποδυτήρια


Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Το Δελφινάριο της Σπύρου Λούη

PAS NAXOU 350 400 cf532

BETARADES 300X250

XOVOLI 400X400 10e53

© 2004 - 2020 All Rights Reserved. | Φιλοξενία & Κατασκευή HostPlus LTD

hostplus 35

0
Shares